Je lichaam kan op verschillende manieren aangeven dat je te ver aan het gaan bent.
Veel van deze signalen vallen in eerste instantie op, maar worden na een tijdje normaal.
Zeker als je iemand bent die veel verantwoordelijkheid voelt, hoge eisen aan zichzelf stelt, graag controle houdt of het lastig vindt om grenzen te bewaken, kan het moeilijk zijn om deze signalen serieus te nemen.
Dat herken ik ook uit mijn eigen ervaring. Mijn lichaam gaf duidelijk aan dat ik over mijn grenzen ging. Toch ging ik door, niet uit onwil, maar omdat ik de signalen niet goed kon of durfde te voelen.
Uiteindelijk liep dit uit op een burn-out.
Achteraf zie ik hoe helpend het was geweest om eerder te luisteren. Niet om mezelf iets te verwijten, maar om te begrijpen hoe waardevol die signalen eigenlijk waren.
Om die signalen beter te leren herkennen, deel ik hieronder een aantal veelvoorkomende fysieke tekenen.
Weerstand is laag
Verminderde weerstand is een lichamelijk signaal dat ik inmiddels goed herken. Bij mij uitte zich dat in vaak ziek zijn, koortslippen, stressplekken en snel verkouden worden.
Als ik terugkijk, zie ik dat dit al een tijd speelde vóór mijn burn-out. Ik was vaak niet fit, waarschijnlijk al een half jaar of langer. Toch ging ik door. Met paracetamol hield ik mezelf op de been, zodat ik kon blijven doen wat er van mij verwacht werd en wat ik ook van mezelf verwachtte. Dat werkte een tijdje, totdat het niet meer lukte. Door de paracetamol kwam de vermoeidheid heen.
Nu ik met meer rust en afstand kan kijken, begrijp ik beter wat er toen gebeurde. Mijn lichaam gaf sterke signalen af, maar ik was niet in staat om daar echt naar te luisteren. De paracetamol verzachtte de klachten, maar ook mijn bewustzijn van wat mijn lichaam nodig had.
Dit inzicht voelt niet als zelfverwijt, maar als begrip. Ik deed wat op dat moment het beste voelde om vol te houden. Nu helpt deze ervaring mij om eerder stil te staan, mijn lichaam serieuzer te nemen en milder voor mezelf te zijn.
Spieren die vastzitten
Verkramping van spieren is een lichamelijk signaal dat bij mij achteraf veel heeft verteld. Vastzittende schouders, een stijve nek, gespannen buikspieren en regelmatig pijn in mijn onderrug, hoorde er op een gegeven moment gewoon bij.
Daar kwamen allerlei klachten bij: hoofdpijn, kaakpijn, onrustige darmen en soms dat plotselinge “in de rug schieten”. Het waren geen losse incidenten, maar signalen die steeds vaker terugkwamen. Toch zag ik ze toen vooral als iets waar ik me doorheen moest slaan. En ook hier was paracetamol de oplossing.
Als ik nu terugkijk, zie ik hoe mijn lichaam continu gespannen stond. Ontspannen lukte nauwelijks nog, zelfs niet als ik dacht dat ik rust nam. Mijn spieren droegen letterlijk de druk die ik mentaal voelde.
Ik was me daar toen niet echt bewust van. Ik dacht dat het erbij hoorde, dat ik me niet zo moest aanstellen, dat het wel weer over zou gaan. Pas later begreep ik dat mijn lichaam al lange tijd probeerde duidelijk te maken dat het te veel was.
Dit besef helpt me nu om anders met spanning om te gaan. Niet door harder te vechten tegen de klachten, maar door eerder te luisteren, vaker te verzachten en mezelf toestemming te geven om los te laten.
Slaapproblemen
Slaapproblemen waren bij mij een van de signalen die ik lange tijd heb onderschat. Moeite met inslapen, vaak wakker worden in de nacht, of juist veel te vroeg wakker zijn met een hoofd dat meteen “aan” stond. Zelfs na een hele nacht in bed voelde ik me niet uitgerust.
In het begin zag ik het vooral als iets tijdelijks. Een drukke periode, wat stress, dat hoort er nu eenmaal bij. Ik probeerde het op te lossen door nog even door te zetten: eerder naar bed, later opstaan, of mezelf vertellen dat ik morgen wel weer beter zou slapen.
Als ik nu terugkijk, begrijp ik dat mijn lichaam ook ’s nachts geen rust meer vond. Overdag hield ik mezelf overeind, maar ’s nachts kwam alles naar boven. Gedachten bleven malen, mijn lijf bleef gespannen, en echte ontspanning lukte niet meer. Slaap werd geen herstelmoment, maar nog een moment van worstelen.
Ik was me er toen niet van bewust hoe belangrijk slaap eigenlijk is als basis. Niet alleen voor energie, maar ook om emoties, prikkels en stress te verwerken. Mijn lichaam probeerde me iets duidelijk te maken, maar ik was nog niet klaar om daarbij stil te staan.
Nu zie ik slaapproblemen niet meer als iets waar ik tegen moet vechten, maar als een signaal dat ik mag vertragen. Het vraagt geen harde oplossingen, maar zachtheid, ritme en aandacht. Door daar nu beter naar te luisteren, gun ik mezelf elke nacht een beetje meer rust.
Veranderende eetlust
Veranderende eetlust was bij mij een signaal dat ik pas achteraf echt ben gaan begrijpen. Soms had ik nauwelijks trek en vergat ik te eten, andere momenten zocht ik juist steeds iets om op te kauwen. Honger en verzadiging waren niet meer vanzelfsprekend; mijn relatie met eten raakte uit balans.
In die periode stond ik weinig stil bij wat mijn lichaam nodig had. Eten werd iets functioneels, iets tussendoor, of juist een manier om spanning te dempen. Ik luisterde minder naar mijn lijf en meer naar het ritme van de dag, de afspraken, het doorgaan. Wat en wanneer ik at, paste zich aan alles aan behalve aan mijzelf.
Als ik nu terugkijk, zie ik dat mijn lichaam ook hier iets probeerde te vertellen. Stress en overbelasting hadden invloed op mijn spijsvertering, mijn eetlust en mijn gevoel van verbinding met mezelf. Het was geen gebrek aan wilskracht, maar een teken dat mijn systeem al langere tijd onder druk stond.
Dit inzicht heeft me geleerd om milder te kijken naar mijn eetgedrag van toen. Ik deed wat op dat moment mogelijk was. Nu probeer ik weer langzaam contact te maken met mijn lichaam: voelen of ik honger heb, waar ik behoefte aan heb, en mezelf de tijd gunnen om te eten zonder haast.
Veranderende eetlust zie ik nu niet meer als een probleem dat opgelost moet worden, maar als een signaal dat uitnodigt tot vertraging, aandacht en zorg voor mezelf.
Duizeligheid en een piep in je oor
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Buikpijn
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Algehele malaise (griep gevoel)
Ziek van de moeheid
